Bakerse cyste in de knie: behandeling, oefeningen en herstel
Een Bakerse cyste is een zachte bult in uw knieholte. Hij is gevuld met gewrichtsvocht en ontstaat bijna altijd doordat er in de knie zelf iets aan de hand is. Daarom richt de behandeling zich vooral op die oorzaak, zoals artrose of een meniscusletsel, en niet op de bult zelf. Meestal kunt u gewoon blijven bewegen. Rustige oefeningen voor beweeglijkheid en kracht kunnen het drukkende, strakke gevoel verminderen. Hieronder leest u wat er in uw knie gebeurt, welke behandelingen er zijn, welke oefeningen veilig zijn en wanneer u niet moet afwachten.
Kort samengevat
Een Bakerse cyste (ook kniekuil-cyste of popliteale cyste) is vocht in de knieholte. Meestal komt het door een onderliggend knieprobleem zoals artrose, meniscusletsel of reuma.
De meeste cysten doen geen pijn. Heeft u weinig last, dan is afwachten en blijven bewegen vaak genoeg.
Bij volwassenen draait de behandeling om de oorzaak in de knie. Als die beter wordt, kan de cyste kleiner worden of verdwijnen.
Rustige oefeningen voor beweeglijkheid en kracht rond de knie helpen veel mensen. Vermijd bewegingen die pijn doen.
Is uw onderbeen opeens dik, pijnlijk of warm? Bel dan dezelfde dag de huisarts, want het kan ook trombose zijn.
Inhoudsopgave
Wat is een Bakerse cyste precies?
In uw kniegewricht zit een kleine hoeveelheid gewrichtsvocht. Dat vocht zorgt dat het kraakbeen soepel over elkaar glijdt. Raakt de knie geïrriteerd, dan maakt het gewricht meer vocht aan. Een deel daarvan kan naar de achterkant van de knie lopen en zich ophopen in een slijmbeurs. Zo ontstaat een voelbare, soms zichtbare zwelling in de knieholte.
Thuisarts.nl beschrijft de kniekuil-cyste als een met vocht gevulde bult die ontstaat door een probleem in de knie. Veelvoorkomende oorzaken zijn:
Knieartrose: slijtage van het kraakbeen prikkelt het gewricht.
Meniscusletsel: een scheurtje in de meniscus geeft blijvende irritatie.
Kraakbeenschade: bijvoorbeeld na een val of verdraaiing.
Reuma: een ontsteking van het gewrichtsslijmvlies.
Een eerdere knieblessure die nooit helemaal is hersteld.
De namen Bakerse cyste, Baker cyste, kniekuil-cyste en knieholte-cyste betekenen allemaal hetzelfde. Ook als mensen het hebben over “vocht achter de knie”, bedoelen ze meestal dit.
Welke klachten geeft een Bakerse cyste?
Veel mensen ontdekken de bult toevallig, bijvoorbeeld bij het douchen of als ze de knie strekken. Volgens Thuisarts.nl doet een kniekuil-cyste meestal geen pijn en hebben de meeste mensen er geen last van. Merkt u wel iets, dan gaat het vaak om:
een drukkend of gespannen gevoel achter de knie, vooral bij helemaal buigen of strekken;
stijfheid na lang zitten of na een wandeling;
een bult die na inspanning groter aanvoelt en na rust weer wat slinkt;
klachten van de oorzaak zelf, zoals pijn aan de binnenkant van de knie bij een meniscusletsel, of startpijn bij artrose.
Dat laatste punt is belangrijk. Vaak komt de pijn die u voelt niet van de cyste, maar van het gewricht ervoor. Daarom kijken we bij een Bakerse cyste altijd naar de hele knie.
Een gescheurde cyste
Soms barst een cyste open. Het vocht loopt dan naar de kuit. Het naslagwerk huidziekten.nl beschrijft dat er dan een pijnlijke zwelling hoog in de kuit kan ontstaan. Die klachten lijken sterk op een trombosebeen. Lees daarom ook het deel over wanneer u direct hulp zoekt.
Is een Bakerse cyste gevaarlijk of kwaadaardig?
De kans daarop is erg klein. Volgens een wetenschappelijk overzicht over de Baker’s cyst is deze cyste vrijwel altijd goedaardig. Er wordt alleen verder onderzocht bij opvallende kenmerken, zoals:
een bult op een ongebruikelijke plek;
aantasting van bot of omliggend weefsel op een scan;
een zwelling groter dan ongeveer 5 cm;
klachten die niet goed bij een cyste passen.
Voelt de bult hard, groeit hij snel of heeft u klachten die u niet kunt plaatsen? Laat het dan beoordelen door uw huisarts. Met de huisarts bespreekt u ook of verder onderzoek, zoals een echo, nodig is.
Hoe wordt een Bakerse cyste behandeld?
De behandeling hangt af van hoeveel last u heeft en wat de oorzaak is. Grofweg zijn er drie situaties.
Uw situatie | Wat meestal gebeurt | Wie u helpt |
Bult zonder of met weinig klachten | Afwachten, blijven bewegen, de oorzaak in de knie in de gaten houden | U zelf, eventueel met advies van een fysiotherapeut |
Stijfheid, drukkend gevoel, pijn bij buigen of lopen | Belasting aanpassen, pijnstilling, oefentherapie gericht op beweeglijkheid, kracht en de oorzaak | Fysiotherapeut, huisarts bij pijnstilling |
Veel en langdurige last ondanks oefenen | Soms vocht weghalen of een ontstekingsremmende injectie, heel soms een operatie | Huisarts, eventueel orthopeed |
Afwachten en blijven bewegen
Thuisarts.nl geeft aan dat u bij geen of weinig last kunt afwachten. Meestal kunt u gewoon doen wat u normaal doet. Bij veel pijn kunt u tijdelijk meer rust nemen, waarna de bult vaak vanzelf minder wordt. Rust betekent hier wel: minder belasten, niet stilzitten. Een knie die helemaal niet meer beweegt, wordt vaak stijver.
Pijnstilling, vocht weghalen en injecties
Bij pijn kunt u volgens de huisartsenvoorlichting op Thuisarts.nl paracetamol nemen. Heel soms haalt de huisarts vocht weg of geeft een ontstekingsremmende prik. Bij langdurig veel last kan de huisarts u doorsturen voor een operatie. Of zo’n operatie helpt, is volgens dezelfde bron niet goed onderzocht. Gebruikt u andere medicijnen, bijvoorbeeld bloedverdunners, of heeft u een maag- of nieraandoening? Overleg dan met uw huisarts of apotheker welke pijnstiller veilig voor u is.
De oorzaak aanpakken
Hier zit de kern van een goede behandeling. Het overzichtsartikel over de Baker’s cyst stelt dat de behandeling bij volwassenen vooral gericht moet zijn op de onderliggende afwijking in het gewricht. De cyste zelf hoeft meestal niet apart behandeld te worden. Als de afwijking beter wordt, kan de cyste kleiner worden of verdwijnen.
Daarom kijken wij als fysiotherapeut niet alleen naar de bult, maar naar de knie erachter. Bij artrose werken we aan kracht en belastbaarheid, zoals we uitleggen in ons artikel over knieartrose oefeningen voor pijn en mobiliteit. Bij een meniscusletsel of na een kijkoperatie volgen we een opbouw die past bij het herstel van uw meniscus. Meer daarover leest u in veilig herstellen na een meniscusoperatie.
Oefeningen bij een Bakerse cyste
Volgens Mayo Clinic over de behandeling van een Baker cyst kunnen rustige oefeningen die de beweeglijkheid vergroten en de spieren rond de knie versterken, het bewegen verbeteren en het ongemak verminderen. Medical News Today noemt een reeks oefeningen, waaronder kuitrekken, hielheffen in zit, wandelen en fietsen op een hometrainer. Ook die bron raadt aan oefeningen eerst af te stemmen met een arts of fysiotherapeut.
Hieronder vindt u een rustige basis. Doe elke oefening zonder scherpe pijn. Een licht trekkend gevoel is prima, toenemende druk in de knieholte is een teken om terug te schakelen.
Knie buigen en strekken in zit. Zit op een stoel met uw voet op een handdoek op een gladde vloer. Schuif de voet rustig naar achteren tot u spanning voelt en daarna weer naar voren. Doe 10 tot 15 keer, 2 tot 3 keer per dag. Dit houdt het gewricht soepel.
Bovenbeen aanspannen. Lig of zit met uw been gestrekt en een opgerold handdoekje onder de knie. Duw de knie zacht in de handdoek en span de voorkant van uw bovenbeen aan. Houd 5 seconden vast en ontspan. Doe 10 herhalingen. Zo bouwt u kracht op zonder de knie te buigen onder belasting.
Hielheffen in zit. Zit met beide voeten plat op de grond en til uw hielen langzaam op en weer neer. Doe 15 tot 20 herhalingen. De kuitspieren helpen het vocht in het onderbeen weg te pompen.
Kuitrek met handdoek of elastiek. Zit met gestrekt been, leg een handdoek om uw voorvoet en trek de tenen rustig naar u toe. Houd 20 tot 30 seconden vast, 3 keer per been.
Staande kuitrek. Sta met uw handen tegen een muur, het pijnlijke been naar achteren en de hiel op de grond. Leun naar voren tot u rek voelt in de kuit. Houd 20 tot 30 seconden vast. Voelt dit te strak in de knieholte, maak dan de stap kleiner.
Fietsen op een hometrainer. Begin met 10 minuten met weinig weerstand en het zadel iets hoger dan normaal, zodat de knie niet ver hoeft te buigen. Bouw rustig op.
Wandelen. Korte, regelmatige wandelingen zijn vaak beter dan één lange. Begin met een afstand waarbij de knie de volgende ochtend niet dikker aanvoelt.
Welke bewegingen kunt u beter even vermijden?
Medical News Today adviseert activiteiten te vermijden die pijn doen. Vraag deskundig advies voordat u zware oefeningen probeert waarbij u met uw lichaamsgewicht de knie belast. In de praktijk gaat het vaak om:
diep hurken en lang op de knieën zitten;
springen, sprinten en snel draaien op één been;
zware krachtoefeningen zoals diepe squats en lunges met gewicht;
lang achter elkaar traplopen of bergaf wandelen in een periode met veel klachten.
Vermijden is meestal tijdelijk. Zodra de knie rustiger is, bouwen we deze bewegingen stap voor stap weer op. Zo kunt u terug naar sport, dans of werk. Hoe zo’n opbouw eruitziet, leest u in knie revalidatie na een blessure.
Wanneer zoekt u direct medische hulp?
Thuisarts.nl is hierover duidelijk: bel de huisarts als u opeens een dik onderbeen heeft. Dat kan door een gescheurde cyste komen, maar ook door een trombosebeen of een ontsteking. Van buitenaf kunt u dat niet zelf onderscheiden. Bel daarom dezelfde dag de huisarts, of 's avonds en in het weekend de huisartsenpost, als u merkt dat:
uw kuit plotseling pijnlijk, gespannen of dik is;
uw onderbeen warm of rood aanvoelt;
één been duidelijk dikker is dan het andere;
u daarnaast koorts krijgt of kortademig bent (bij kortademigheid belt u 112).
Wacht in deze situaties niet op een afspraak bij de fysiotherapeut. Pas als de huisarts trombose en een infectie heeft uitgesloten, is oefenen weer verantwoord.
Wat de fysiotherapeut voor u kan doen
Bij een eerste afspraak brengen we eerst uw knie goed in kaart. Waar zit de pijn precies? Wanneer wordt hij erger? Welke bewegingen gaan moeizaam? We testen de beweeglijkheid, de kracht van boven- en onderbeen, de stabiliteit van de knie en de manier waarop u loopt, opstaat en traploopt. Zo krijgen we een beeld van de oorzaak achter de cyste.
Daarna stellen we samen een plan op. Afhankelijk van uw klachten kan dat bestaan uit:
Oefentherapie op maat, met een schema dat past bij uw knie, uw dagelijkse leven en uw doelen.
Advies over belasting: hoeveel wandelen, fietsen, sporten of staan op uw werk op dit moment verstandig is, en hoe u dat opbouwt.
Medische massage van de omliggende spieren, zoals kuit en hamstrings, die vaak strak aanvoelen als de knie geïrriteerd is.
Kinesiotaping ter ondersteuning tijdens het bewegen.
Een ergonomisch advies als lang zitten of staan op uw werk uw klachten verergert.
Hoe zo’n traject verloopt, van intake tot afsluiting, leest u in uw behandeltraject bij knieklachten. Heeft u een knieoperatie gehad en is daarna een cyste ontstaan? Dan is fysiotherapie na een knieoperatie vaak het vertrekpunt.
Onze kijk op de Bakerse cyste
Veel mensen komen bij ons binnen met de vraag: hoe krijg ik die bult weg? Dat begrijpen we goed. Een zwelling achter de knie voelt vreemd en kan onrustig maken, zeker als u net in een nieuw land woont en uw weg in de zorg nog moet vinden. Toch draaien we de vraag om. Wij vragen ons af waarom uw knie te veel vocht aanmaakt. De cyste is een signaal van de knie. Als we de oorzaak serieus nemen, met oefentherapie die past bij artrose, een meniscusletsel of een oude blessure, krijgt de knie rust. Dan ontstaat er ruimte om weer te bewegen zoals u wilt. Daarom nemen we de tijd. Onze sessies duren 50 minuten, zodat we niet alleen behandelen maar ook uitleggen, oefeningen samen doen en uw schema bijstellen. U kunt bij ons terecht zonder verwijzing van de huisarts, en u spreekt met uw therapeut in het Nederlands, Engels of Russisch. Juist bij een klacht waarbij u zelf veel moet oefenen, maakt het verschil dat u alles in uw eigen taal begrijpt. Ons team volgt elk jaar bijscholing, en onze patiënten waarderen ons met een 9,6. Dat vertrouwen nemen we mee in elke behandeling: rustig, persoonlijk en met aandacht voor uw herstel. Boris
Uw knie laten beoordelen bij Salbar Fysiotherapie
Wilt u weten wat er achter uw Bakerse cyste zit en welke oefeningen bij u passen? Bij Salbar Fysiotherapie begint uw traject met een eerste bezoek van € 130. Daarin onderzoeken we uw knie, bespreken we de oorzaak en krijgt u een plan mee. Vervolgsessies fysiotherapie kosten € 110. U heeft geen verwijzing van de huisarts nodig.
Woont u verder weg of wilt u liever thuis oefenen? Een online consultatie kost € 110 en een online oefenprogramma € 55 per 4 weken. Kinesiotaping is mogelijk voor € 17, en is komen naar de praktijk lastig, dan bieden we huisbezoeken aan voor € 155 per uur. Alle tarieven en informatie over verzekeringen vindt u op onze pagina met patiënteninformatie en tarieven. Klaar om te beginnen? Vul het intakeformulier in en maak een afspraak.
Veelgestelde vragen
Is een Bakerse cyste pijnlijk?
Meestal niet. De meeste mensen merken alleen een bult of een gespannen gevoel achter de knie. Pijn komt vaker van de oorzaak in het gewricht, zoals artrose of een meniscusletsel. Een plotseling pijnlijke, dikke kuit kan op een gescheurde cyste of trombose wijzen: bel dan de huisarts.
Kan ik wandelen met een Bakerse cyste?
Ja, in de meeste gevallen wel. Blijven bewegen is goed voor de knie. Kies korte, regelmatige wandelingen en bouw rustig op. Wordt de knie daarna duidelijk dikker of pijnlijker, neem dan een paar dagen wat meer rust en vraag advies over de opbouw.
Gaat een Bakerse cyste vanzelf weg?
Dat kan, vooral als de oorzaak in de knie tot rust komt. Bij artrose of reuma blijft de bult vaker aanwezig, omdat de onderliggende aandoening blijft. Werken aan kracht en belastbaarheid van de knie helpt veel mensen om er minder last van te hebben.
Wat kan ik zelf doen tegen vocht achter de knie?
Blijf bewegen binnen de pijngrens, doe dagelijks rustige oefeningen zoals knie buigen en strekken, hielheffen en fietsen op lage weerstand, en vermijd tijdelijk diep hurken en springen. Bij pijn kunt u na overleg met uw huisarts of apotheker paracetamol gebruiken. Blijft het vocht terugkomen, laat dan uw knie onderzoeken.
Heb ik een verwijzing nodig voor fysiotherapie?
Bij Salbar Fysiotherapie niet. U kunt direct een afspraak maken. Heeft u plotseling een dik, warm of pijnlijk onderbeen, ga dan eerst naar de huisarts om trombose uit te sluiten.
Bronnen
Aanbevelingen