Massage bij hoofdpijn: wat helpt en wanneer kiest u ervoor?
Massage kan hoofdpijn duidelijk verlichten, vooral spanningshoofdpijn en hoofdpijn die uit een stijve nek, gespannen schouders of een overbelaste kaak komt. Volgens de Nederlandse praktische richtlijn voor fysiotherapie bij migraine en spanningshoofdpijn hebben verschillende massagetechnieken en triggerpointbehandeling een gunstig effect bij spanningshoofdpijn. Het beste resultaat krijgt u als massage deel is van een plan: eerst een goede diagnose, dan gerichte behandeling van de spieren en daarna oefeningen die de klacht voorkomen. Hieronder leest u welke hoofdpijn baat heeft bij massage, wat er tijdens een behandeling gebeurt, wat dry needling toevoegt, welke drukpunten u zelf kunt gebruiken en wanneer u beter eerst naar de huisarts gaat.
Kort samengevat
Massage en triggerpointbehandeling helpen vooral bij spanningshoofdpijn en hoofdpijn die vanuit de nek, schouders of kaak ontstaat.
In een Amerikaans onderzoek meldde 64,3% van de deelnemers na zes weken massage en vier weken follow-up een matige tot grote verbetering.
Dry needling werkt het best als onderdeel van een bredere fysiotherapeutische aanpak met oefentherapie en manuele therapie.
Met eenvoudige drukpunten en zelfmassage kunt u thuis spanning verminderen tussen behandelingen door.
Plotselinge, heftige hoofdpijn met koorts, een stijve nek of uitvalsverschijnselen? Bel dan direct de huisarts of huisartsenpost.
Inhoudsopgave
Bij welke soorten hoofdpijn helpt massage?
Niet elke hoofdpijn heeft dezelfde oorzaak. Daarom begint een goede behandeling altijd met de vraag: waar komt uw hoofdpijn vandaan?
Spanningshoofdpijn
Spanningshoofdpijn is de meest voorkomende vorm. U voelt een drukkende of knellende pijn, vaak als een band rond het hoofd, in het voorhoofd of achter in het hoofd. De spieren van de nek, schouders en schedel zijn bij deze klacht vaak gevoelig bij aanraking. Precies daar kan massage het verschil maken. De Nederlandse richtlijn voor fysiotherapeuten adviseert bij spanningshoofdpijn met gevoelige spieren rond de schedel een combinatie van gewrichtstechnieken, spiertechnieken en training van de nek- en bovenrugspieren. Massage is dus één bouwsteen, die het sterkst werkt samen met de andere.
Hoofdpijn vanuit de nek
Bij cervicogene hoofdpijn ligt de oorzaak in de nekwervels en de omliggende spieren. De pijn begint vaak aan één kant in de nek en trekt door naar het achterhoofd, de slaap of het oog. Een stijve nek na lang beeldschermwerk of na een whiplash kan hierbij een rol spelen. Lees meer over de behandeling van cervicogene hoofdpijn en over onze aanpak van nekklachten.
Hoofdpijn door kaakspanning
Klemt of knarst u met uw tanden, bijvoorbeeld 's nachts of bij stress? Dan raken de kauwspieren overbelast en kan de pijn uitstralen naar de slapen en het gezicht. Een massage van de kaak, het gezicht en de nek verlicht deze spanning. Bij hardnekkige klachten kan behandeling van de kaakspieren met naalden helpen; daarover leest u meer in ons artikel over dry needling van de kaakspieren.
En migraine?
Migraine is een neurologische aandoening met aanvallen van bonkende hoofdpijn, vaak met misselijkheid en overgevoeligheid voor licht en geluid. Voor de diagnose en medicatie is uw huisarts het eerste aanspreekpunt. Veel mensen met migraine hebben daarnaast ook last van gespannen nek- en schouderspieren. Die spierklachten kunnen wij samen met u in kaart brengen en behandelen, in overleg met wat uw arts adviseert.
Hoe triggerpoints hoofdpijn veroorzaken
Een triggerpoint is een kleine, verharde plek in een spier die gevoelig is bij druk. Het bijzondere is dat de pijn vaak niet op die plek zelf voelbaar is, maar elders uitstraalt. Een triggerpoint in de bovenkant van de schouder kan bijvoorbeeld pijn geven in de slaap of achter het oog. Dit noemen we ook wel hoofdpijn door triggerpoints.
De spieren die bij hoofdpijn het vaakst betrokken zijn:
De trapeziusspier, het brede spierblad over de bovenkant van uw schouders en nek.
De kleine spieren onder de schedelrand (suboccipitale spieren), die het hoofd in balans houden.
De sternocleidomastoideus, de schuine spier aan de zijkant van de hals.
De kauwspieren bij de kaak en de slapen.
De schouderbladheffer, die van de nek naar het schouderblad loopt.
Langdurig zitten met het hoofd naar voren, stress en weinig beweging zijn veelvoorkomende redenen dat deze spieren overbelast raken. In ons artikel over werkstress en spieren leest u hoe die spanning ontstaat. Juist voor werkenden die veel achter een scherm zitten, loont het om ook de werkplek te bekijken.
Wat er gebeurt tijdens een nek- en hoofdmassage
Een therapeutische massage bij hoofdpijn is iets anders dan een ontspanningsmassage in een wellnesscentrum. Het doel is gericht: de spieren vinden die uw hoofdpijn in stand houden en die spanning verminderen. Bij ons verloopt een behandeling meestal zo:
Gesprek en onderzoek. U vertelt wanneer de hoofdpijn begint, hoe vaak u er last van heeft en wat helpt of verergert. De therapeut onderzoekt de beweeglijkheid van uw nek, uw houding en de spanning in de spieren.
Opwarmen van de weefsels. Met rustige strijkende en kneedbewegingen over de bovenrug, schouders en nek worden de spieren voorbereid.
Gerichte triggerpointbehandeling. De therapeut zoekt de gevoelige punten op en geeft daar aanhoudende, goed te verdragen druk, tot de spanning zakt.
De schedelrand, het gezicht en de kaak. Afhankelijk van uw klacht worden ook de spieren onder het achterhoofd, de slapen en de kauwspieren behandeld.
Mobilisatie van de nek. Waar nodig wordt de massage gecombineerd met manuele technieken om de beweeglijkheid van de nekwervels te verbeteren. Meer hierover leest u in ons artikel over manuele therapie.
Advies en oefeningen. U gaat naar huis met concrete adviezen over houding, rust en eenvoudige oefeningen.
Massage hoort niet pijnlijk te zijn. Gevoelige punten kunnen even zeurend aanvoelen, maar u geeft zelf aan wat prettig is en de therapeut past de druk daarop aan.
Hoe lang houdt het effect aan?
Veel mensen voelen direct na de behandeling dat hun hoofd “lichter” is en hun nek soepeler beweegt. Een blijvend effect vraagt meestal om een reeks behandelingen. In een onderzoek naar triggerpoint-gerichte hoofd- en nekmassage kregen deelnemers zes weken lang massagebehandelingen. Vier weken na de laatste behandeling meldde 64,3% van de massagegroep nog een matige of grote verbetering. Dat laat zien dat het effect niet alleen in het moment zit. Hoe lang het bij u aanhoudt, hangt af van de oorzaak, hoe lang u de klachten al heeft en of u de oefeningen thuis volhoudt.
Dry needling bij hoofdpijn
Bij dry needling plaatst de therapeut een zeer dunne naald in een triggerpoint. Het doel is dat de spier ontspant en de pijn afneemt. Volgens Huisarts en Wetenschap verbetert dry needling bij onder meer spanningshoofdpijn vooral het functioneren op korte termijn.
Een systematische review met negen gerandomiseerde studies bevestigt dat beeld: bij spanningshoofdpijn en cervicogene hoofdpijn gaven mensen na dry needling aan dat ze in het dagelijks leven minder beperkt werden door hun hoofdpijn. De Nederlandse richtlijn voor fysiotherapeuten adviseert dry needling daarom als onderdeel van een bredere behandeling met oefentherapie en manuele therapie, en niet als losse behandeling. Zo zetten wij het ook in: als aanvulling op massage en oefeningen, op het moment dat een triggerpoint hardnekkig blijft.
Veilig dry needlen
Dry needling is een behandeling die vakmanschap vraagt. Het KNGF noemt het een bijzondere handeling waarvoor therapeuten hun bekwaamheid op peil moeten houden. In dezelfde aanbevelingen staat dat een kleine bloeding, blauwe plek of lokale pijn bij 1 tot 10% van de behandelingen voorkomt; hoofdpijn en duizeligheid na de behandeling komen voor bij 0,1 tot 1%.
Meld vóór de behandeling altijd aan uw therapeut als u bloedverdunners gebruikt, zwanger bent, diabetes heeft, een verminderde weerstand heeft of erg bang bent voor naalden. Dan stemt uw therapeut de behandeling daarop af. Wilt u meer weten, lees dan ons artikel dry needling: wat patiënten moeten weten of de uitleg over dry needling van triggerpoints.
Reflexologie, kinesiotaping en andere aanvullende behandelingen
Naast massage en dry needling kunnen andere behandelingen uw herstel ondersteunen. Welke bij u passen, bespreken we na het eerste onderzoek.
Reflexologie. Bij reflexologie worden zones op de voeten behandeld met gerichte druk. Veel patiënten ervaren het als een diep ontspannende behandeling, wat welkom is als stress een rol speelt bij uw hoofdpijn. Wij bieden reflexologie aan als aanvulling op de fysiotherapeutische behandeling.
Kinesiotaping. Elastische tape op de nek en schouders ondersteunt de spieren tussen de behandelingen door en herinnert u aan een ontspannen houding.
Ergonomisch advies. Hoe staat uw scherm, hoe zit u, hoe vaak neemt u pauze? Een kleine aanpassing op uw werkplek kan de belasting van uw nek flink verminderen.
Een persoonlijk oefenprogramma. Versterking van de diepe nekspieren en de bovenrug maakt u minder gevoelig voor nieuwe spanning.
Een overzicht van alle technieken die wij bij hoofdpijn inzetten, vindt u in ons artikel over fysiotherapeutische hoofdpijnbehandeling.
Zelfmassage en drukpunten voor thuis
Tussen de behandelingen door kunt u zelf veel doen. Een paar minuten zelfmassage helpt om opbouwende spanning op tijd los te laten. Gezondheidsplatform Santé noemt vier drukpunten die vaak worden gebruikt bij hoofdpijn:
Tussen duim en wijsvinger. Knijp zacht in het vlezige deel tussen uw duim en wijsvinger.
Bovenin de nek. Zoek de twee kuiltjes net onder de schedelrand, aan weerszijden van de wervelkolom.
Tussen ringvinger en pink. Op de rug van de hand, in de groeve tussen deze twee vingers.
Bovenop de schouders. Halverwege tussen nek en schouderpunt, op de trapeziusspier.
Geef op elk punt rustige, stevige druk gedurende ongeveer een halve minuut en adem daarbij rustig door. De druk mag voelbaar zijn, maar niet pijnlijk.
Drie eenvoudige oefeningen
Kin intrekken. Zit rechtop en schuif uw kin recht naar achteren, alsof u een dubbele kin maakt. Houd vijf seconden vast en herhaal tien keer. Dit activeert de diepe nekspieren.
Schouders laten zakken. Trek uw schouders op naar uw oren, houd even vast en laat ze dan bewust zakken. Doe dit een paar keer per uur als u veel zit.
Zijwaartse rek. Breng uw oor rustig naar uw schouder tot u een lichte rek voelt aan de andere kant van de nek. Houd twintig seconden vast, aan beide kanten.
Voelt u bij een oefening tintelingen, duizeligheid of meer hoofdpijn? Stop dan en bespreek het met uw fysiotherapeut.
Hoofdpijn na een massage: hoe komt dat?
Soms krijgt iemand juist na een massage wat hoofdpijn. Dat is meestal onschuldig en van korte duur. Mogelijke oorzaken zijn te weinig drinken, een veranderde doorbloeding na de behandeling, een lage bloedsuikerspiegel of een druk die voor uw lichaam net te stevig was.
Wat helpt:
Drink voor en na de behandeling een glas water.
Eet vooraf een lichte maaltijd of snack, zodat u niet met een lege maag komt.
Neem na afloop even rust en plan geen zware inspanning direct erna.
Vertel uw therapeut hoe u zich na de vorige sessie voelde, dan wordt de druk de volgende keer aangepast.
Wanneer eerst naar de huisarts?
Massage is bedoeld voor hoofdpijn waarbij spieren en houding een rol spelen. Sommige signalen vragen om direct medisch onderzoek. Volgens Thuisarts belt u meteen de huisarts of huisartsenpost bij opeens heftige hoofdpijn samen met bijvoorbeeld:
een stijve nek, koorts of kleine rode vlekjes op de huid;
steeds overgeven en erg ziek zijn;
uitvalsverschijnselen, zoals moeite met praten, zien of bewegen;
sufheid;
zwangerschap;
een klap op het hoofd in de afgelopen zes weken.
Maak op een werkdag een afspraak bij de huisarts als u vaak hoofdpijn heeft en daarvoor pijnstillers gebruikt, als de hoofdpijn blijft ondanks adviezen, als u zich zorgen maakt of als de hoofdpijn anders of heftiger is dan u gewend bent. Gebruikt u naast uw behandeling soms pijnstillers, dan geeft dit overzicht van vrij verkrijgbare middelen tegen hoofdpijn een beeld van de mogelijkheden; vraag uw huisarts of apotheker welk middel bij u past en hoe vaak u het veilig kunt gebruiken.
Is een ernstige oorzaak uitgesloten en spelen nek, schouders of kaak een rol? Dan is fysiotherapie met massage een logische volgende stap.
Onze visie op massage bij hoofdpijn
Bij hoofdpijn zien we vaak mensen die al lang doorlopen met hun klachten. Ze nemen een pijnstiller, gaan door met werken en hopen dat het vanzelf overgaat. Wat we hen willen meegeven: hoofdpijn die uit spieren en houding komt, is goed te behandelen. Een massage voelt prettig, maar bij ons is het meer dan dat. We nemen 50 minuten per sessie, zodat er tijd is voor onderzoek, gerichte behandeling van de triggerpoints en uitleg over wat u zelf kunt doen. Massage, dry needling, manuele technieken en oefeningen versterken elkaar. Daarom kiezen we per patiënt de combinatie die past bij de oorzaak van de hoofdpijn. Veel van onze patiënten zijn expats. Pijn uitleggen in een tweede taal is lastig, terwijl de details er juist toe doen: waar het begint, hoe het voelt, wanneer het erger wordt. Daarom behandelen we in het Nederlands, Engels en Russisch. Zo voelt u zich gehoord, en dat is het begin van herstel. Boris
Hoofdpijnbehandeling bij Salbar Fysiotherapie
Heeft u last van spanningshoofdpijn, hoofdpijn vanuit de nek of kaakspanning? Bij Salbar Fysiotherapie kunt u terecht zonder verwijzing van de huisarts. Onze fysiotherapeuten volgen jaarlijks bijscholing en onze patiënten waarderen ons met een 9,6. U wordt behandeld in het Nederlands, Engels of Russisch.
Zo ziet uw traject er in de praktijk uit, met de tarieven zoals gepubliceerd op onze pagina met patiënteninformatie:
Behandeling | Tarief |
Eerste bezoek (onderzoek en behandeling) | € 130 |
Fysiotherapiesessie | € 110 |
Medische massage | € 110 |
Kinesiotaping | € 17 |
Ergonomieconsult | € 110 |
Online consult | € 110 |
Online oefenprogramma | € 55 per 4 weken |
Bekijk al onze behandelingen en diensten of vul direct het intakeformulier in. Maak een afspraak en begin vandaag aan uw herstel.
Veelgestelde vragen
Helpt massage bij spanningshoofdpijn?
Ja, bij spanningshoofdpijn hebben massage en triggerpointbehandeling een gunstig effect, zo staat in de Nederlandse richtlijn voor fysiotherapeuten. Het werkt het best in combinatie met gewrichtstechnieken en training van de nek- en bovenrugspieren. In onderzoek meldde een ruime meerderheid van de deelnemers vier weken na een massagereeks nog verbetering.
Hoeveel behandelingen heb ik nodig?
Dat hangt af van de oorzaak en hoe lang u de klachten al heeft. Veel mensen merken na de eerste behandeling al verlichting, maar voor een blijvend resultaat is meestal een reeks nodig, aangevuld met oefeningen thuis. Na het eerste bezoek bespreekt uw therapeut een plan op maat.
Heb ik een verwijzing van de huisarts nodig?
Nee, bij Salbar Fysiotherapie kunt u zonder verwijzing een afspraak maken. Heeft u signalen zoals plotselinge heftige hoofdpijn, koorts of uitvalsverschijnselen, neem dan eerst contact op met uw huisarts of de huisartsenpost.
Wordt de behandeling vergoed?
U betaalt per sessie direct of u declareert de behandeling bij uw zorgverzekeraar. Of en hoeveel u terugkrijgt, hangt af van uw aanvullende verzekering. Kijk in uw polis of vraag het na bij uw verzekeraar voordat u start.
Bronnen
Aanbevelingen